NASEHAT

PITUAH KA NAN MUDO

Adat Nagori 

Martabat urang minang


O nak kanduang sibirang tulang, buah hati limpo jo jantuang, ubek joriah palorai domam, sidingin palompok kapalo. Kamari mari melah duduak, ado rundiang ayah Sampaikan.

Kalau diliek dipandangi nak, dicoliak umua nan tapakai, badan Ayah baransua tuo, kini manjalang onam puluah. Hari potang mantari turun, awan di barat merah sago, malam nan indak lamo lai.

Nyampang tibo soruan Allah, Aja sampai umua sudah maso  lah tibo dijangkauan. Tabuah digua tigo-tigo, badan baganjua baliak pulang katompek asa mulo jadi suruk ka tanah nan sabingkah.

 Badorun aia pamandian, ba dosia bunyi cabiak an kopan, dikocong dikobek limo, cukuk sitanggi jo ayia bungo. Bararak tandu ka surau, tibo di surau babujua an, mairiang shalat ompek takbir.

Kini manuju ka pusaro, iyo ka pondam pakuburan. Tagolek di liang lahat, tanah sakopa nan  ba pakalang, ma ereng madok ka kiblat, dibateh papan nan sa olai. 

Badoroh  tanah panimbunan, tatogak mejan nan duo, manyolociluang nan hitam, do’a dibaco panghabisan. 

Tujuah langkah moyik di kubua, nak datang malaikat ka batanyo. Tapi jan kan tanyo ka tajawab, usao indak apo ka tenggang utang ka anak nan takona, kasiah tatogun dek olun  sampai.

Jikok basuo nan bak kian, taradok pusako ka bajawek ataupun warih ka di bayia, usah diarok dari ayah. Sabab baalah dek  baitu, salamo dunia di tunggu,  Ayah diseso parosaian, gilo diarak-arak untuang.

 Tapi kagonti omeh, bak di urang timbalam, pitih nan babilang, hanyo pitaruah nan batinggakan.

Adat sehari hari

"PITUAH AYAH"

 urang namoann

Itulah tando kasiah sayang, utang nan nyato pado anak, kini ayah lansai an.

Dangakan molah dek nak kanduang, simakkan bona nyato nyato. Satitiak usah lupokan, sabarih jan lah hilang, gonggam orek, pocik toguah. Siang ambiak ka tungkek jo pananai, kokmalam jadi an ka suluah Sapanjang jalan jadi pidoman pidoman iduk patang jo pagi.

Takalo maso dulunyo, awa mulonyo  kalahia,  bundo di dalam pasawangan sodang dilamun-lamun ombak, angin badai, lauk manggilo, kilek potuh ujan basabuang, kolam nan bukan kapalang. Lua ka Allah bagantuangnyo indak kamano leh ka manggapai. Dek lamo lambek badayuang, sapueh-pueh panangguangan sampailah juo di Kualo. 

Tali turun sauh dibuang, kopa marapek di topian balabuah surang pasisianyo. Sawajah kapado urang condo tu nak, mandi darah sakujua badan, kakinyo malojang tagan manggonggam tangan nan duo, bunyi pokiak saponuah kampuang cando pandeka dapek lawan.

O . . . buyuang, nan iko ang harus tahu, 

itulah anak manusia nan lahia 

ka bumi Allah ko

 lahia sarato jo untuangnyo.


Adopun tujuan jo mukasuknyo, 

mangko jo darah samo tibo, 

sirah hati pakek pangona

lambang barani lahia batin 

ndak manaruah gamang jo takuk. 


Mangopa tangan suok 

tangan kida mandongkak, 

manyipak-nyipak, 

itu ma’ana urang bagak, 

medan galanggang nan nyo adang

 cokak nan tido kunjuang damai. 


Pokiak bukan sumbarang pokiak,

 sorak kumando dilewa kan 

ibarat bodia jo mariam,

 tando nagori dalam porang.

Nan hakikat nyo nak,

 iduk adolah perjuangan,

satiok perjuangan 

bakondak monang

monang naiak ka  jonjang

jonjang ka di partuan.

 Sasungguahnyo manusia adolah rajo, 

badaulat di muko bumi Allah 

Tuhan bona nan manobatkan,


 “Inni ja’ilu fil ardhi khalifah”.


Untuak itu Ayah posankan nak, 

usah manjadi rajo kalah.

 Nan bajalan manakua-nakua.

 Mangecek tatogun-togun, 

hilang banso punah martabat. 

Manambah gantang tanak an sajo, 

manyomak dalam nagari. 


Kalau ang nak tau juo nak, 

iduk ko indaklah lamo, 

dunia anyo sakijok mato.

 Coliaklah contoh jo ibarat, 

maso laia di songsong obang, 

mati di anta dek sumbayang.

 Antaro obang jo sumbayang, 

sinan qamat dibaco an 

hinggo itulah jatah umua.

Bakato Muhammad Iqbal, 

apolah kato dek baliau:

Umur bukan ukuran masa, 

hidup tidak takaran zaman,

singo sahari  di rimbo,

 seribu tahun bagi si domba”.


Ma’ana manjadi singo nak, 

bukan manggodang dalam bakato 

tapi dek  bakitabullah di tangan, 

bukan bakondak awak sorang.


 Indak nak, bukan baitu filsafahnyo,

 tapi bialah satahun jaguang, 

pagunokan maso nan pendek, 

bapacu marobuk boka 

mambuek amal kabaikan.


 Baguno ka diri surang, 

tapakai di masyarakat, 

manfaat salingkuang alam. 

Untuak apo panjang bajelo, 

hinggo batungkek saluang api, 

kalau awak kiliran tangan 

masak locuk, makan parentah.


 Kok kunun pulo, 

kuma bamiang manggata 

di dalam kampuang, 

cilako iduk tu namonyo.


sabaliak nan dari  itu,

 umua bukan sabateh kubua, 

iduk bukan salocuk abih. 

Tapi ado iduk sasudah mati. 

Panjang nan tidak baka rujuangan nak.

 Itulah hiduik di akhirat,

 kamari tujuan sabonanyo.

Takalo insan di alam roh, 

janji-lah sudah ta ikek

, patimbang muluik dengan Allah,

 makhluk kata An-Khalik nyo.

Kito mamocik tali kombaran

usah kondua togang salampih, 

dunia akhirat satimbangan nyo. 


Nyampang kok putuh kaduonyo

 situ tahanyuk poham karam. 

Kini di rintang angan-angan, 

isuak diseso panyosalan. 

Di dunia rintang jo ratok,

 di akhirat gilo jo gogau,

 kolamlah jalan ka sarugo.


 Mangona kaji nan baitu nak, 

iko posan  bawasiat, 

rontangkan bonang ka langik, 

ubuangkan diri jo Tuhan. 

Jalin kulindan ateh bumi, 

pa orek buhua jo manusia. 


“Hablum minallah 

wa hamblum minannas”. 


Itulah concangan duo sagarajai, 

kopa nan duo salabuahan, 

samo dek awak kaduonyo.


Mano nak kanduang jo nyo Ayah, 

jan lah bosan mandongakan, 

mangecek indak kan lah lamo,

 tagak dek seso manyimpannyo. 


Jikok anak toruh mamandang,

 simak jo dalil mato batin.

 Adopun tubuah manusia

 tarbangun dari tigo runggo. 


Partamo, runggo diateh, 

kaduo runggo di tangah, 

katigo runggo di bawah.


Nan dimukosuk jo runggo ateh, 

iolah ruang di kapalo, 

bakondak baisi ulemu pangatahuan, 

Ibarat dinamo masin kopa, 

ulu tanago baliang-baliang, 

pambolah aia di lautan.


 Tasobuk runggo di tongah, 

yaitu dado rumpun hati, 

sangka iman lubuak agamo, 

ikolah pidoman juru mudi, 

kaganti kompas di nangkodo.

 Jan sampai sosek palayaran, 

hilang tujuan tanah topi.


Salorong runggo do bawah  

Poruk nan mintak dikonyangkan, 

umpamo parka tampek barang.

 Tansano muatan kosong

 alamat oleng jalan kopa, 

diompeh ombak jo galombang, 

manontang karam tak bapanumpang. 


Atau kalaulah buliah Ayah misalkan 

kapado alam Minang Kabau 

nan tadiri dari tigo luhak. 


Partamo, luhak nan tuo. 

Lambang kuciang warnanyo kuniang.

 Kuciang itu binatang lihai, 

tinggi pangaruah, berwibawa. 

Kuniang tando kamanangan.

 Tujuannyo, urang codiak adi kuasa, 

sumber ilmu pangatahuan, 

“Sains Tekhnologi” 

kato rang kini.


 Kaduo, luhak nan tangah. 


Simbol sirah harimau campo, 

barani karano bona, 

hukumpun tidak makan bandiang

 banamo parentah syarak. 

Colak olah tajam pun ado,

 tingga dek bawa manyampaikan. 

Adat olah syarak pun ado,

 tingga dek kito mamakaikan, 

"moral, spiritual"

istilah baru.

Nan katigo, luhak nan bungsu. 


Corak hitam lambangnyo kambiang, 

rila jo s0ba bausaho, 

rumpuk nan indak bapantang daun, 

dek padi mangko manjadi, 

dek 0meh mangkonyo kamek. 

Mangecek iyo jo piti,

 bajalan tontu jo kain

, karkjo tontu jo nasi, 

"ekonomi "

baso kininyo.


Itulah nan "sahalai pilin tigo", 

"tungku tigo sajorangan".


 Kok anak samparono

manjadi urang baha rogo. 

Sadundun jasmani jo rohani,

 dunia dapek akhirat buliah. 

Mako sarek an kapalo jo pangatahuan, 

ponuahkan dado jo ugamo, 

gasaklah poruk jo haroto.


Di ateh tungku nan tigo, 

di situ tajorang kahidupan, 

masak hakikat manusia 

insan nan kamil sabatangnyo. 

Tapi usah senjang,

 barek subolah nak, 

rumik naraco manimbangnyo. 


Kok codiak sajo dibanggakan, 

hiduk bansat tangan di bawah, 

tagigik lidah bapituah. 

omeh sombuaknan ba sombuakan , 

loyanglah juo kecek urang. 


Topek bak bunyi buah pantun, 

kok rintiak bona koluak deta,

 lokek talilik di kapalo, 

kok codiak bona banyak nan suko,

 kecek ta impik di nan kayo.

Baitupun awak binguang, 

maraso codiak

, kecek indak bakarunciangan. 

Disangko pitih pasak lidah, 

sombong takobua muaronyo.

 Gekang-bagekang siriah rayuak, 

indak tau tampuak lah layua,

 lonjak-balonjak labu anyuk, 

isi goca ampo di dalam 

ma ojan, tuah barnamokan.


 Di baliak nan dari pado itu nak,

 kok di ateh isilah ponuah,

 codiak olah pandai pun ado,

 nan di bawah muatan sarek

, piti sombuah, bondo malimpah.

 Tapi pasak ditangahnyo lungga

, iman goyang, agamo tipih,

 hilang pidoman kopa bosi. 


Andaknyo, kok kayo suko dmakan,

 ringan tangan manolong urang,

 rajin ba zakat, basidokah. 


Kok tumbuah awak urang codiak,

 kusuik soto-lah manyalosaikan

koruah baringin mampajoniah. 

Maha cacek murah nasihat. 

DiSitu nagori mako aman.


Mako dari itu nak, 

satiok kakok ka diawai, 

rundiang sapatah ka disobuk. 

Bulek lah bona kato hati, 

sasuai dalam kiro-kiro, 

naiak-an dulu ka adat, 

coliak ka timbangan hukum syarak

 lai kok dalam ridha Allah.

 Itulah naraco nan tak bapaliang 

nak saroto bungkah nan piawai,

 indak mangicuah salamonyo.

Anak kanduang balahan nyao,

 jorek samato Ayah-Bundo 

putuh tak jo-aa ka diuleh, 

sapihak ka b adan diri Ayah, 

urang nan bukan codiak pandai,

 ilmu kurang sikola tangguang, 

mangaji tak sampai kotam, 

rumik lah Ayah mangatoan. 


Ndak mungkin si bisu ka banyanyi,

 mustahil si lumpuah ka manari,

 baa rang buto ka mambimbiang. 

Hanyo dek sungguah rajin manyimak

 dari alam dapek baguru 

di situ tibo pangajian. 


Mari kito cari rasionyo. 

Dibolun sabolun kuku,

 dikombang saleba alam,

 alam takombang jadi guru, 

bumi jo langik ado di dalam. 


Kini nak Ayah urai Ayah lopakan

, tuah cilako nan talukih, 

dicoliak jo mato batin,

 diambiak ka ujuik poham

 situ ka soyiah  ma’ananyo. 


Ado ompek suruhan jo ompek togah 

. Nan partamo

 iduklah bak rumpun aua,

 usah dicontoh bak tiborau.

 Nan kaduo, 

tiru baringin tongah padang, 

jauahkan sifaik bak kiambang. 

Nan katigo,

 simaklah onau dalam rimbo, 

pantang nak jadi rumbio. 

Dan nan ka ompek,

 jadilah sarupo paku,

 ijan saroman jo binalu.

Baa akanyo rumpun aua,

 tapuntalang buluah bambu, 

nyampang tumbuah hitam

 tapi lereang tanah suko, 

tobiang mamuji. 

Kok indak lah urek nan mangungkuang

 ta oban bandoro sadionyo.

 Bukik pun indak taseso, 

lurah di bawah kalinduangan, 

gagang manjelo dapek junjuang, 

maso robuang carian urang, 

kok godang banyak manfaat, 

lah tuo paguno juo. 

Baitu sifat ka dipakai . 

Dimano bumi dipijak,

 biya di kampuang atau di rantau 

mambao rahmat ka rang banyak.

 Pandai-pandai jo masyarakat, 

tau-tau manenggang raso 

usah pamaha takuk rugi. 


Kok mangecek ma’agak-agak, 

pikiakan tiok ka bakato, 

tapi usah katokan nan tapikia.

 Sabab luko di pisau tampak darah,

 nak duo tigo taweh panawa, 

sonang nan tidak tampak bokeh, 

tapi luko di lidah sulik ubeknyo

 mandanyuik ka ubun-ubun, 

manggoga ka rantai hati. 

Di lua mungkin tak bakosan, 

di dalam manaruah kasam. 


Nan bak kain dimakan ngongek,

 lipek patahnyo tak barubah, 

dikombang nyonya tiok ragi. 

Bak kato-kato rang tuo da ulu

“kaki tataruang inai badahan nyo, 

muluk taloncek omeh tontangannyo”.


Salain nan dari pado itu, 

satinggi-satinggi batang botuang,

 pucuaknyo runduak ka bawah, 

manyilau bumi tampek tumbuah,

 guno nan indak talupo an, 

sambia babisiak bokeh robuang 

kok sampai kalian godang isuak 

usah lupokan jaso tanah, 

tau mambaleh budi baiak.

Lomahnyo pulo kadikatokan, 

maliuak di puta angin, 

manggerai dipupuk ribuk. 

Bak condo-cando ka tumbang,

 jangan ka sokah patah pun tido. 


Tapi tibo tapaso inyo koreh

 bisa malontiang ka udaro 

indak siapo ka manahan. 

Satiok rueh basambilu, 

tiok buku bamotan pulo

 longkok jo duri jo miangnyo, 

namun tabungkuh dalam kalupak, 

dari lua tak nampak rupo. 


Aratinyo, samantang awak diateh,

 usah pan-den panobiak dado 

uju takobua tu namonyo.

 Balarang bana jo ugamo nak,

 tacacek sapanjang adat.


 Urang iduik banyak batuah,

 urang mati banyak kiramat. 

Lauk sati rantau batuah

toluaknyo baranjau pulo.

 Ikhlas-ikhlas kalau manolong,

 suko-suko kalau baragiah 

ma amun sakali jan. 


Sabaliaknyo, 

usah palupokan jaso urang, 

walau sa aluh bijo bayam, 

godang faedah manfaatnyo, 

pamaaf saba jo rila.

abih an dondam kasumat. 

Bia urang baniat buruak 

awak nan babudi bayiak juo. 


Pakaikan bona tu nak kanduang, 

usah dicayah dilengahkan, 

itu tontang buluah jo bambu.

Ba’alah pulo jo tiborau. 


Cubo di donga jo simak an

 nak dapek poham hakimahnyo.

 Iduk tiborau barumpun-rumpun, 

batangnyo barueh-rueh, 

badaun panjang bakalupak. 

Kalau dipandang dari jauah, 

saroman bona bontuak tobu. 

Tapi kok di mamah amba taraso 

amba indak batontu raso, 

pangicuah godang kironyo. 


Tiborau ketek sabontuak jaguang, 

disilau indak babuah, 

bungo sahalai tak manaruah.


 Kalau-inyo tumbuah di lereng

  di tanah katinggian 

situ tabukak rasionyo. 


Barombuh angin ka mudiak, 

tibarau madok ka mudiak, 

kok bakisa arah ka ilia inyo baputa kiun pulo.

 Nyampang ditumpu dari ateh, 

lah soto maongguak-ongguak 

urang diam inyo marumuak. 

Kian kamari samo iyo, 

lawan jo kawan samo sajo  

dek indak ba pandirian. 


 kasudahannyo jadi antimun bungkuak, 

masuak karanjang tak baetong, 

kok poi indak manukuak,

 pulang indak maluahi, 

rogo bara diri awak.


Di dalam bahaso nasional tapeklah

 kok dikatokan bahwa inilah 

lambang kepalsuan, 

penuh kepura-puraan 

tanpa motivasi dan munafik 

sulit dipercaya.

 Awak ko musti jujur Nak, 

kok indak katokan indak 

kok lai tunjuakkan lai,

 usah takah-takah sipuluk 

Olun ditanak lah badorai, 

manipu diri sendiri. 

Lagak bak cando urang kayo, 

mangecek pantang di bawah, 

lagak montiak 

perak basopuah dijarinyo, 

sariwa bagontiak juo. 

Padohal baju basolang balagak an , 

tiok kalopau tiok utang jo mam  bon, 

cah pinjam, sakali indak babayaran, 

Kok ditunggu 

urang dioriaknyo.

Anak cocak tobang ka benteng,

 tibo di benteng makan padi, 

awak rancak putiah celeng 

diresek saku tak barisi. 


Jauahkan bona nan bak kian nak. 

ongeh kecek urang kampuang, 

bagunjiang urang suok kida.


Ado pulo nan sok urang codiak,

 manggaleh inyo nan santiang, 

impor ekspor buah tutua-nyo,

 bursa efek nan tau bona,

rokok kawan basontuang juo


 Jo ugamo inyo nan poham, 

nak baso arab Montiak Maani

 tafsir Imam Ghazali, 

kasurau tiok hari rayo. 

Jo politik tau daulu 

sajak nan dari orde baru, 

soal KBJ pembangunan

 sampai ke Irak ke Bosnia, 

ulu nuklir tanago atom Amerika,

 Asean 


Awak bagak jo arus balai, 

sihia jo gayuang ilmu batin, 

kungfu, karate, silek tuo 

sadonyo putuh dek baliau, 

di garigak lari pandainyo. 


Kok ota soal baguru pulo, 

anjiangnyo paliang batuah, 

lupak gerai nan hitam kulik, 

dado lapang jangkia tagantuang, 

pusa pusa bapaneh pulo, 

sambilan bukik kojarannyo, 

kakondiak kakijang olah lamo, 

lah tigo liang konai saiang, 

kabangkai sakali olun.

Baitupun nak,

 ado mangkku santiang jo adat, 

pantun papatah mahia bona 

luhak nan tigo lareh nan duo, 

kato ompek undang duo baleh, 

pocahan undang duo puluah. 


Dima-olek inyo lah nampak, 

kamek manitah pasombahan, 

ayam kinantan di galanggang.

 Tapi parangai bacilopuk,

 tibo kusuk maenjo-enjo, 

datang koruah maundak-undang, 

barundiang nak monang surang, 

mufakat pantang mangalah, 

bakato indak ba istilah.

 Nan saka ondak sabuliahnyo nak, 


kok iyo awak urang codiak,

 codiaknyo bisa manyalosai. 

Kok awak urang indak tahu 

usah bapurak-purak tahu.


 Ikolah nan di katokan dek konghuchu 

“Orang yang paling bodoh ialah

 orang yang tidak tahu bahwa dia tidak tahu”.

 Urang nan tahu baraso inyo indak tahu 

ko bisa dibori tahu, 

tapi nan susah nak, 

indak sadar kalau inyo pandia, 

ko panyakik abih ubek 

tunggu mananti aja-lu lah, 

sifat codiak tak dapek dituruikkan,

 bodoh tak bisa diajari. 

itulah sifat cilako,

 buangkan bona jauah-jauah nak, 

usah ditiru dituladani.


Kini di coliaklah pulo kayu godang,

 baringin di tongah padang. 

Baurek cukam ka tanah, 

Jauah taunjam ka pitalo bumi,

 ponuahlah bumi dek rumpunnyo.

 Dek gompo indak tabukek-kan, 

dek badai indak oleang,

hanyo lah goyang manilalu.

Toguah jo pandirian,

 istiqomah dengan tauhid, 

beprinsip kuek jo kokoh. 

Kok yakin tumbuah dipoham, 

sajongka duduak tak bakisa, 

satompok togak tak bapaliang, 

walau baalah bujuak rayu, 

haram kuniang karono kunyik 

pantang lomak ulah dek santan. 


Rugi jo pitih ndak ditimang 

jariah payah pasa biaso, 

tapi jaan diigo martabat urang. 

Lompek-salompek ambua tibo

 indak baserap kato duo,

 tak iduk mati pun jadi.


Kayu baringin bapucuak cewang ka langik,

 tinggi malepai awan biru, 

pidoman musafir lalu. 

Daun rimbun buliah batoduah,

 bokeh balinduang kaujanan, 

paneh kagonti payuang panji,

 ureknyo tompek baselo,

 batang nan godang kasandaran,

 dahan nan rompak ka gantuangan. 


Artinyo panutan di masyarakat, 

codiak ka bokeh rang batanyo, 

kayo-ka tompek rang batenggang, 

bagak tumpuan ka mangadu. 

Satitiak katonyo di lauk an, 

gorak dibori jadi contoh,

 sifat ka suri jo tuladan, 

sumarak urang di nagori.

 paduli jo lingkungan,

 baitu ungkapan maso kini.


Sungguahpun beringin tinggi manjulang

, tapi tingginyo manaung i

 bukan maimpok nan dibawah. 

Walau godangnyo tabirumbun, 

godang manenggang ka nan ketek, 

urang nan indak takuk talendo. 

Itulah sifat pamimpin , 


samantang bapisau tajam 

indak sumbarang dirawuk an doh, 

kok manembak baulamat

 joleh sasaran makan pelor. 

Tapi kalau doram ateh lah nyo kabawah

, karusuak siku bamain 

kamuko manggodang sipak,

 Nan runciang juo nan barauk,

 lah nyato lurah tak babatu, 

mangarosau sajo dari ateh, 

bukanlah sifat dek baringin nak.


 Ingeklah apo bilo kayu lah robah

, baa bona lah kagodangnyo, 

batang lapuak daun karogek 

usah diarok ka bapucuak, 

antah cindawan ka bungonyo.

Tuah nan lamo ilang lolek

 jo loncek-loncek ka batonggok 

urang mancibia bakuliliang 

tangguang lah doso salamoko.

 Pahamkan bona tu Nak kanduang

, ubek makan pantangan dikona

 jauah bala jo panyakik.

Nan kaji baringin tongah padang, 


Baa pulo nasib kiambang. 


Jikok kiambang ka dibaco

 itulah samalang-malang untuang 

 Iduk nyo manyisiah-nyisiah 

kok ingok manopi-nopi, 

katongah takuk dek galombang. 

Lai baurek indak mancukam, 

tajuntai kapalang turun. 

Walaupun tumbuah di aia 

tapi tarandam-randam nyo tak basah,

 tarapuang-rapuang nyo tak anyuk. 

Biduak lalu awak basibak, 

dek angin badan batundo,

 kok kunun riak mahompehkan. 

Kiambang adolah simbol manusia rapuh, 

lamah darah bamental loyo.


Sadangkan iduik ko parsaingan.

porang ganas medannyo kejam, 

tekad mambantu nan partamo, 

mansiu nan kaduo. .

Ragu-ragu dalam basikap 

bimbang satiok kaputusan,

 alamat awak ka mati, 

satokok lah kalah sa olun porang. 


Urang panggamang mati jatuah , 

urang pandingin mati anyuk, 

takuk jo bayang-bayang surang. 


Dek sobab karano itu, 

yakin-yakin jo pandirian. 

jaan bak payuang tagajai pasak

 co olang-olang lomah bingkai, 

sasiuk angin mandatang 

sasombua rinai manimpo

 awak lah kucuk mati aka. 

tapi naiak an panji badan diri

 bangkikkan Nur Muhammad 

kipehlah baro tungku batin.

Sakali masuak ka galanggang, 

pantangkan babaliak pulang. 

Patah sayok batungkek paruah, 

logu nan usah tabangkalai, 

cilako ayam disabuangan.


Jikok sapancuang olun putuh

 kalau salangkah indak sampai, 

kini gagal bisuak di ulang.

 Dibaliak-baliak ba-mamanggang 

baru nyo masak lua dalam, 

diulang-ulang bak manyopuah

situ tatampak mangileknyo,


 sobab

 “kegagalan adalah sukses yang tertunda”

 baitu kecek codiak pandai.


Simaklah pulo anau jo rimbo nak, 

tumbuah tak rago urang tanam 

barobuk sigai nak mamanjek 

ndak satu nan tabuang. 

Batangnyo manganduang sagu, 

makanan urang sa nagori 

jo kudo-kudo malomak an,

 ruyuang diambiak ka pincuran,

Ji kok dikabuang dibolah-bolah,

 elok ka kasau jo kalantai, 

ka paga nan rancak bona. 


Daun nan tou jadi atok

 nan pucuak ka daun rokok 

lidih disusun jadi sapu.

 Ijuaknyo elok ka tali, 

soga pun banyak kagunoannyo.

 Buah lomak nironyo manih. 

Dimasak jadilah gulo.

 kok rosan itulah cuko. 

Sampai-pun ka miang palopahnyo, 

tapakai ka rasuak api, 

saolun datang Kewe jo Ronsul 

cotuh dokuak urang namokan.

 Sungguahpun awak urang batuah 

banso onau indak takobua 

sifaik sombong jauah sakali.

Togaknyo manjauah-jauah,

 indak mamiliah tompek tumbuah

, di bukik, di lurah dalam

, di nan lereng atau nan data. 

Bia di gurun tanah lokuang 

inyo basonang hati juo. 


Daun nyo ndak rompak bona, 

kok gugua salero tuo, 

jatuah barungguak ka rumpunnyo, 

indak tagaduah kiri-kanan.


Santano manusia mancontoh onau ,

 batang sampia namo asiangnyo. 

Pastilah, nagari aman kampuang santoso 

"gemah ripah loh jenawi"

birek lurah tanam manjadi. 

Itulah masyarkat nan adil makmur, 

di bawah ampun ridha Allah. 

Mako tacapailah nagori nan 


“baghdatun tayyibatun warabun ghafur”. 


Sabab baalah yo baitu nak,

 satiok urang bapancarian 

mampunyoi padok surang-surang 

tak ado istilah pangangguran.

 Tatimbun jurang kamiskinan, 

hilanglah bingik ka nan kayo, 

kecemburuan sosial kato rang kini.


 Sadonyo berpotensi, 

sadonyo aktif produktif,

 nan buto pan uni losuang, 

nan pokak palopeh bodia, 

nan lumpuah panggoro ayam, 

nan binguang suruah-suruahan. 


Inilah sumber daya manusia

 modal utama pembangunan 

baitu pemimpin mangatokan.


Niro ndak buliah sombong ka lidih, 

kok indaklah karojo sapu 

batumpuak sarok di laman. 

Walau hanyo miang palopah 

usah dileceh diremehkan. 

Skbab dek rabuak kaiduik api 

sanggup mambaka rimbo rayo.

pagi cako di lanyau kobau, 

atau diimpok kayu mati, 

sahinggo punah tingga tunggua,

 bisuak pagi tuneh tacogok 

sa-pokan lah rimbun pulo


. Panek batauk tak mamba’a, 

diporun olun ka’abih, 

intah kok urek nan tacabuk.

 Tapi, salagi rumpun tak binaso nan paku, 

bapantang mati. 

Sadangkan maklhuk tumbuhan tu nak, 

indak baraka, indak baraso

, indak pulo punyo naposu

 lai gigiah mancari iduk. 

Manga kalian kok manganggur,


, taganda di parantauan, ta tumbuak usaho galeh

 babondoh poroh pulang ka kampuang. 

Pangecut, kok ka godang raso tak mungkin,

 pokok tandeh kodai lah lopeh.

 Carilah mato lokak lain 

ba’ako lari dari kok ka orong.

 Kandas galeh, lompek ka tukang,

 ndak lanteh cubo marantau solek juo ka maojek.

 Saindak-indaknyo jadi cingkariak, 

manguli manjawek upah.

 Pendeknyo usaho, 

tidak satu jalan ke Roma 


.Adopun nan ka di pantang ka dihindari,

 laku parangai dek binalu, 

sifat cilako dibaoknyo.

 Takalo bamulo, inggok manempe di kulik dahan, 

duduak di ujuang-ujuang rantiang. 

Eloklah baso batang limau,

 urang batoduah di baok naiak, 

dijamu dibari makan, 

bamalam diagiah lapiak. 

Dek lamo lambek manompang 

mulai bapucuak salai daun,

 kian hari batambah rimbun, 

urek manjala-jala juo malilik mangulampai. 

Akia kato sudahan kalam, 

nyo barantiang badahan rompak, 

badaun babungo kombang, 

batang gampa urek mancokam, 

kalahlah nan asa dek nan tibo. 

Kini limau tingga jo namo, 

ujudnyo nyato la binalu,

 sumpah bagumam batangguangkan. 

Jauahkan sifat nan baitu 

 godanglah doso mudaratnyo

. Tahu-tahu iduk manompang, 

awak buliah urang tak rugi,

 usah kolamak dek awak sorang, 

codiak buruak tu namonyo. 


Licik, kato urang suborang,

Mako kalaulah sampai tak paguno nak

, ilia santai mudiak bamain, 

lah godang bagelong juo,

 iduk bagantuang ka rang gaek

. Malulah awak bokeh batang onau, 

urang lah lupo pulo dari sampia.

 inok monuangkan tu nak kanduang,

 bao pikia dalam-dalam.



Koba baraliah inyo lai 

sungguah baraliah situ juo.

 tontang kacang miang 

Nan dikatokankacang miang nak,

 bagagang mamanjek somak, 

biaso tumbuah di baluka

 roman saujuk kacang paga.

 Buahnyo baduyun-duyun,

 kulik bakilek kuniang amek

 haluh babulu anak kuciang

, itulah miang sabonanyo,

 Dek inyo bagagang panjang nan manjala tanah, 

supayo togak bak urang pulo 

tapaso malilik batang

 bagantuang ka rantiang kayu. 


Banyak kacang pakaro kacang,

 kacang miang paliang manggata.

 Gata dek miang kacang

 taseso sabatang tubuah,

 jantuang lah mintak gawuk pulo. 

Ba’a bona sakik podiahnyo nak 

sulik lah Ayah mangatokan,

 ontah kok urang nan marasoi.


Sumpah, kutuak, caci-makian, 

upek caraco, caruk kungkang, 

dibonci salamo hiduk. 

Jangankan ka mandokek, 

mandanga namo sajo lah jojok

. Kok kunun maliek ka pamenan. 

Jo api mamunahkannyo nak tunggua

 dikikih dilontiangkan,

 baitu doso kacang miang.

Nyampang kok kito manusia mamakai sifatko

sakampuang konai miangnyo

 manggata turun-tamurun. 

Jauahkan laku nan baitu nak,

 buliah salamat iduk awak

. Cubo wa’ang bayangkan, 

ulah dek asuang jo pitanah, 

gunjiang kian kincah kamari, 

bisa marorak kasiah sayang 

urang balaki di sibaknyo.

 Tibo didagang panggaleh 

lah abih di timpo kabakaran, 

santano api nan mamakan 

tingga juo puntuang baronyo.

 Taga dek bingik dongki jo urang

 toke manjadi anak buah. 

Santano kantua ditimponyo 

direktur masuak pinjaro, 

manajer dipecat togak, 

sekretaris tabaok rendong. 

Untuak itu Ayah ingekkan, 

hati-hati dalam bagaua, 

banyak batamu kacang miang nak

 ulek bulu namonyo juo.

bak cando muluk manih baso katuju,

 awak talen parlente pulo 

panampilan pun mayakinkan.

 Ado kalonyo potongan dukun

 paham rasio dalam batin

 pandai manokok hati urang.

 Kadang-kadang bontuak ulama,

 hadisnyo balopia-lipia, 

 ayatnyo bak ilia-ilia, 

Iko dolia iko ma’ananyo. 

Ado juo rupo sarjana

 tau jo pasal undang-undang 

hukum pidana jo perdata

. Geleknyo baragam, 

kicuah jo kecoh nan nyato

 inyo manyerak miang 

cundang kabaji nan nyo agiah.

 Pura-pura ibo, kasihan katonyo 

ingin nak manolong

 barisuak urang batogak gaua 

gawuk gapai sapanjang jalan 

baliau mangekeh di subaliak.

Ma adok i urang macam itu nak

, adoh sifat nan ka dipakai, 

yaitu manjauah. 

ibarat marambah miang

kok hanyo dioyak dari bawah atau 

diruntun diratehi alamat miangnyo batebaran

 badan ang juo nan kagata.

 Kalau ka tangguang-tangguang masuak 

sakadar badebat manumpalak

 eloklah manyisiah sajo.

 Sobab dek aluh makan jarumnyo,

 rumik mancari jojak masuaknyo.

 Indak batali ka diri atau tampuaknyo 

ka dijinjiang salain dondam porang batin 

batinju kasudahannyo.

Basuo bak pantun-pantun urang, 

jam godang di Bukittinggi 

talotak di Pasa Ateh,

 tukang palindih daulunyo. 

Haluih karajo urang kini 

mangarang bungo jo karoteh 

dek kumbang basosok juo. 


Nak duo pantun sairiang, 

babuah rambai di guguak,

 bungo disosok barau-barau, 

ulah parangai kayu bungkuak,

 coiak malaleh kuduak kobau. 

Pahamkan bona tu nak kanduang, 

jago diri ang kanai miang, 

apolai manjadi miang, 

samo tak elok kaduonyo.


Adopun paku ataupun pakis

 tarmasuak bangso suku rumpuik. 

Sajak dulu di ranah minang

 paku takato jadi sayua sampai kini baitu juo

. Malah ndak sajo di kampuang awak,

 lapeh ka Jawa, ka Malaysiam ka Ambon

, ka Kalimantan, sampai Brunei Darussalam

, populer katupek gulai paku, 

lontong Padang namonyo 

. Nan paliang lomak dicampua joriang,

 serak-serakan udang gariang, 

asamnyo, asam balimbiang, 

bungo sambuang konconyo bona.

 Kok nak tau jo lamak paku nak 

cubo diulang maangek-i, 

lah misiak mangkonyo sero.

 Tapi ado saketek nan maibo, 

manuruik pituah ongku doktor,

 paku ndak manganduang gizi, 

sanasib pulo jo cubadak, 

manganyang indak bavitamin

 Bialah ba itu ka ba’a pulo 


 Nan nyato itulah budaya awak, 

gulai pusako Minang Kabau. 

Samanjak olun barobalun, 

maso lauk sacampak jalo, 

marapi sagodang tolua itiak, 

paku cubodak olah juo. 

Hidup paku jo cubodak


Dari pangalaman ilmu paku 

ado bona nan kadi tiru. 

Yaitu, perjuangan manantang hidup.

Yakin, gigiah, pecaya diri tapi jujur.

Itu nan patuik kito contoh. 

Cubo ang liek, ang pandangi. 

indak sajo di tanah lombuk, 

di tanahlokang inyo iduk,

 di salek batu jadi juo. 

Malah indak pun di ateh bumi 

di dahan kayu tumbuah paku, 

di batang karambia bisa subur 

sampai ka pucuak-pucuak, 

di atok paku ko tatap iduik mewah

.Sungguah manjadi pengembara,

 inggoknyo indak manyeso, 

makannyo mancari surang, 

pantang manggaduah urang lain

, bak condo limau di binalu.


 Mandiri, itu nan patut ka ditiru,

 suri tauladan ka dipakai.

 Satontang gigiah jo gagah 

coliaklah parjuangannyo, 

walau dihalang, dirintangi

, baluka ma ambek paneh, 

angin pun tak dapek lalu 

ulah dek angkuh nyo kayu godang.

 Inyo mampu batahan iduik 

di bawah bayang kesombongan.

 Baru kapotang konai sabik

, pagi cako di lanyau kobau, 

atau diimpok kayu mati, 

sahinggo punah tingga tunggua,

 bisuak pagi tuneh tacogok 

sa-pokan lah rimbun pulo


. Panek batauk tak mamba’a, 

diporun olun ka’abih, 

intah kok urek nan tacabuk.

 Tapi, salagi rumpun tak binaso nan paku, 

bapantang mati. 

Sadangkan maklhuk tumbuhan tu nak, 

indak baraka, indak baraso

, indak pulo punyo naposu

 lai gigiah mancari iduk. 

Manga kalian kok manganggur,

taganda di parantauan, ta tumbuak usaho galeh

 babondoh poroh pulang ka kampuang. 

Pangecut, kok ka godang raso tak mungkin,

 pokok tandeh kodai lah lopeh.

 Carilah mato lokak lain 

ba’ako lari dari kok ka orong.

 Kandas galeh, lompek ka tukang,

 ndak lanteh cubo marantau solek juo ka maojek.

 Saindak-indaknyo jadi cingkariak, 

manguli manjawek upah.

 Pendeknyo usaho, 

tidak satu jalan ke Roma 


.Adopun nan ka di pantang ka dihindari,

 laku parangai dek binalu, 

sifat cilako dibaoknyo.

 Takalo bamulo, inggok manempe di kulik dahan, 

duduak di ujuang-ujuang rantiang. 

Eloklah baso batang limau,

 urang batoduah di baok naiak, 

dijamu dibari makan, 

bamalam diagiah lapiak. 

Dek lamo lambek manompang 

mulai bapucuak salai daun,

 kian hari batambah rimbun, 

urek manjala-jala juo malilik mangulampai. 

Akia kato sudahan kalam, 

nyo barantiang badahan rompak, 

badaun babungo kombang, 

batang gampa urek mancokam, 

kalahlah nan asa dek nan tibo. 

Kini limau tingga jo namo, 

ujudnyo nyato la binalu,

 sumpah bagumam batangguangkan. 

Jauahkan sifat nan baitu 

 godanglah doso mudaratnyo

. Tahu-tahu iduk manompang, 

awak buliah urang tak rugi,

 usah kolamak dek awak sorang, 

codiak buruak tu namonyo. 


Licik, kato urang suborang,

diagiah hati, bakondak jantuang, 

nan bak Balando mintak tanah.

 Buruak laku, jaek parangai, 

aka ciluah busuak pangona, 

niat tak lain maniayo.


 Bak nasehat para pujangga, 


“Jangan ciptakan kebahagiaan 

di atas penderitaan orang lain” 

atau bahaso populer Minang Kabau

 “Lamak dek awak katuju dek urang”. 

Kok raso dibaok naiak,

 pareso dibaok turun itulah timbangan

 rang babudi. 


Santano budi nan lah pupuh, 

 alam sompik langkah tatumbuak. 

Sulik batenggang manaluka,

 badan disisiah urang banyak.


 Dangalah pantun urang dulu:


Dek ribuk robahlan padi,

dicupak datuak Tumangguang

,kalau iduk indak babudi,

duduak togak kumari cangguang


.Babelok babilin-bilin,

 di cako padi ka tobik, 

dek elok urang tak ingin,

 dek baso urang manggarik. 

Kok tumbuah ba induak somang

, tenggang amanah jan binaso,

pitaruah dipaliaro, 

martabat dijunjuang tinggi, 

coliak an raso budi baiak

. Ijan samantang urang lah picayo,

 awak kuli disangko toke, 

ba’a kalotiak ujuang jari,

 angek lah tadah dari cangkia.


. Nyampang anak iduk di rantau

 agak-agak di kampuang urang,

 bumi dipijak usah lambang

, lauk ditompuah jan bariak,

 manyawuak indak mangoruah i. 

turuk -kan adaik caro di situ

 isi cupaknyo nan tatogak, 

tiru ragi nan takimbang.

 Kok bakato di bawah-bawah

 usah pangiek jo panggisia, 

kecek maikua itiak jantan. 

Lah nyato si pontong tak bajari, 

cincin ameh baparagokan.

Urang mati indak makan

, rimah disapu ka ilaman, 

pantangkan bina tu nak kanduang.


  Mambunyikan tipi jo radio, 

usah sahabiah-habiah puta, 

tenggang subilah-manyubolah. 

Mungkin anaknyo baru lilok, 

tagaduah urang sidang domam, 

pikiran somak-simak tibo. 

Samantang awak naiak honda

, kanalah urang jalan kaki, 

konai potong indak mamba’a,

 nak nan bedo kabuuk di balakang,

 bunyi knalpotnyo nan manyeso. 


Kasimpulan

walau binalu nan tatuduah 

ambiak ibarat  jo iktibar usah manari di ateh bangkai, 

Ayah tak suko tantang itu.


O… nak kanduang badan dek Ayah, 

lah panjang Ayah batutua, 

bajelo kisah jo  tafsiran, 

mangaji rasio alam. 

Tapi bak awa kato bamulai, 

Ayah bukanlah codiak pandai,

 buto do dalam pangatahuan,

 rabun di tontang pangalaman. 

Mako, ibarat si buto dapek gajah

Nan taresek baru ikuanyo, 

alunleh tubuah sabatangnyo. 

Kok lai namuah mambaco, 

nak manyimak mamparoti an,

 di alam kuliliang kito nagko 

batabua suri tauladan, 

banyaklah contoh jo ibarat. 

Jo kaharibaan bisa disawuak, 

poham di batin manampuangkan, 

sinan basuo lubuak ilmu 

aia janiah, sayak nan landai 

tompek baronang aka budi. 


Dek sobab karano itu, 

rajin-rajin anak baguru, 

maliek bayang nan tasirek. 

Cubolah jawab tako-taki, 

kiat isyarat dari alam

 dan itu anjuran dalam syarak tu nak


Tuhan bana nan manyuruahkan,

 batanyo Allah jo firman-Nyo:

“Apakah kamu tidak memperhatikan 

betapa bumi dihamparkan 

dan langit di sungkupkan,

 apakah kamu tidak memperhatikan

 pegantian siang dengan malam, 

apakah kamu tidak memperhatikan

 keberadaan binatang unta 

dan lain sebagainya ?”


.Malah tanyo baruntun dari Tuhan kapado kito 

manusia :

Afala tubbsirun, afala ta’kilun, 

afala ta’lamun, 

afala tattafakkarun Ya Ulil Albab? 


Satiok tanyo bakondak jawab, 

nak baitu pulo tanyo Allah.


 Hampia sajam Ayah basurah,

 kini dihimpun ciek-ciek,

 diambiak poti santannyo.

 Dari sapanjang tutua

tigo sajo isi pidoman, 

yaitu

 hubungan diri samo diri, 

hubungan diri jo manusia, 

hubungan diri dengan Allah.


Kok disobuk ciek ciek


 Adopun hubungan diri jo diri 

ndaklah lain mukasuiknyo

 mambontuak watak jo karakter

 dalam mancari kepribadian, 

adolah limo rasionyo, 


nan partamo,

 tujuan hiduik, 

motivasi jo nawaitu. 

Dari mano datangnyo awak

, sadang di mano kito kini, 

kamano arah ka dituju. 


Batanyo ka diri, 

untuak apo waang ko iduik? 

Ka manga datang ka dunia-ko? 

Kok indak tau jawabannyo, 

Tuhan manolong manjawabkan

.“Wama akhlaktul jinni wal insa illa liyak buduni”.

Tidaklah aku jadikan jin dan manusia 

kato Allah,

 kecuali untuak mengabdi kepada-Ku saja.


 Untuak itu Rasulullah pun batitah

, iduiklah sasuko hati, 

tapi ingek salamo iduik musti ka mati, 

karajokan apo nan taragak, 

tapi ingek satiok karajo akan ditanyo, 

cintoilah apo nan dihati, 

tapi ingek satiok pertemuan ado perpisahan


Nan kaduo,

Ayam batino nan batolua,

 ikuanyo padiah dahulu”. 

Jauahkan sifaik nan baitu nak

baitupun usah pamatahkan kecek urang, 

suko maudi, marondahkan,

 manunggu utang, di nan rami 

mamasang pitih barokuak.

indak saide sapandapek, 

balain tapi katagokkan, 

itu biaso dalam rapek. 

Tapi agak-agak kalau badebat, 

iyokan dek urang nan tasampai, 

lalukan dek awak jo daliahnyo,

 indak bakasam sambuang parak

. Manyubirang di aia dareh 

adolah bona rasionyo.

 Ambiak ancang agak kahulu, 

turuk an hiliran aia, 

manyerong ansua ka mudik, 

malereng geser haluan, 

biduak ka sampai di subarang. 

Usah disongsong aruh sungai, 

karam di riam, diputanyo hanyuik

 kok indak bamuaro. 

Manyanangkan hati urang itulah resep pergaulan

 indak karasan salamonyo,

hubungan timba baliak antaro makhluk dengan Khalik ibarat  ikan dengan aia. 

Kok nyampang ikan tapisah, 

carai talontiang dari aia, 

alamat iduk ka sansaro, 

tak kama manggapai lai.

bapandirian toguah, 

berprinsip nan joleh 

istiqamah yakin ke diri.

orek kalau bapocik, 

toguah-toguah bokeh ka togak. 

Usah bagonggam-gonggam baro,

raso kah angek dilopehkan.

 Kalaulah togak di nan bona, 

ijan ragu manontang bandiang. 

Nyampang nan hak dirobuk, rampeh, 

martabat dilanyau urang, 

pantangkan mundur satapak

 haram bumi bokeh lari. 

Syahid membela kebenaran 

sailyiah mangalah dengan salah. 


Nan katigo, 

jujur jo amanah.

 Di dalam hati manusia ado zat nan paliang adil, 

itulah inyo kalbu kato rang sa isuak,

 nurani kecek rang pandai, 

raso pareso keceknyo adat. 

Musuahnyo, iyolah naposu, 

sadangkan akal kamari masuak.

 Mako satiok kakok ka diawai,

 tanyolah dulu nan di dalam 

lai kok izin hati nurani. 


Biasonyo pikia sakali, monanglah nafsu, 

akal mandorong jo usaho,

 badan mambantu jo karojo. 

Tapi baoklah maraonuang dalam-dalam, 

duo tigo ulang bapikia. 

Kalbu nan suci akan monang

Kompasnyo indak jauah-jauah

 yaitu hukum cocak jangek. 

Piciaklah diri awak dulu, 

sakik dek awak, sakik dek urang. 


Nan kaampek, 

dinamis, ligat kato rang medan,

 lasak kato rang Minang. 

Usah layua pandingin darah, 

talampau banyak agak-agak, 

suko mananti gorak allah.

 Kalau comeh jo gamang lah dahulu,

 ragu jo bimbang, takuk konai 

alamat karojo tak manjadi. 


Tapi kok lah abih tenggang jo ka aka 

nan di juluak ndak jo juo loreh,

 nan dijopuk ndak kunjuang tibo

, baru tawaqal pado Allah,

 takdir tu mah namonyo. 

Hadapilah dunia dnegan senyum

, baitu kato ahli fikir :


Nan kalimo. 


Yaitu, basifat soba jorela

 mukasuk nyo soba, 

bukan mambatu muko tembok,

 kanai lompang pipi nan suok, 

diagiahkan pulo pipi kida,

bukan baitu.

 Tapi, indak comeh wakatu susah, 

indak takobua di nan lai. 

indak tamak jo lobo

 padokan apo nan ado,

 syukuri borian Allah. 


Nan manjadi sifat dari naposu, 

adolah salalu maraso kurang, 

Santano Marapi jadi perak, 

Singgalang jadi suaso,

 nyo mintak tandikek jadi omeh, 

Gunuang Sago manjadi intan.

 Baitu kondak dek naposu. 


Untuak itu, ado rem nan paliang pakam, 

yaitu sifat qona’ah. 

Aratinyo, sifat qona’ah 

memanfaatkan dan merasa cukup dengan apa yang diperoleh. 

Kok urang baparabola, 

dek awak tipi hitam putiah, 

usah manonton ka subolah.

 Tapi, nikmatilah nan awak punyo 

karano itu baru nan ado. 

Dek ranggaek nan tidak mampu, 

maraso banggalah tamat SMA 

gunokan ilmu nan didapek, 

itulah inyo sifat qana’ah. 


Ba’a pulo hubungan diri jo manusia,

 dek kito makhluk sosial 

nan hiduik sanda-basanda, 

mangko paeloklah hubungan jo masyarakat. 

Ba’alah kacodiak awak,

 baralah kabanyak pitih

 kito parolu jo manusia.

 Saindak-indaknyo paja sirah baru ka laia.

 Kalau wa’ang mangecek surang, 

galak-galak indak bakawan,

 Ayah antakan ka padang gaduk, 

tandonyo utak nan lah kanai. 

Katahui-lah nak, 

sahino-hino iduk, 

kalau awak disisiah urang ilia lalu

, mudiak tak singgah, ka tongah tarapuang-apuang, 

ka topi tapenta-penta.

 Banyak pintu caro bagaua, 

kuncinyo hanyo sabuah. 

Yaitu, hormati orang lain, 

sakali urang dimuliakan,

 balipek gondo kabalehnyo. 

Ciek jari manunjuak,

 tigo nan untuak awak.


Ado limo nan musti dipakai. 


Manolah caro nan limo, 

Partamo, panyapo,; 

Kaduo, pamuji; 

Katigo, panolong; 

Kaampek, pamaaf; 

Nan Kalimo, panyuko.

 Togua sapo dimaa basuo, 

ibarat asahan silaturrahim, 

batin tajam, budi bakilek.

 Paramah baso katuju, 

muluik manih kucindan murah,

 sopan jo santun dilibiahkan.

 Nan elok, nan rancak bona 

awak dulu mulai manyapo nan bansat 

sapo dahulu piliah-piliah manyapo gadih, 

tanyo-batanyo ka sia tantang hobi, 

tontang usaho, tontang dunsanak familinyo. 

Kok anak tingga di kampuang,

 sapo satiok urang lalu, 

usah disibak jo di sisiah.

 Pangkek rang gaek dipa-apak, 

patuik ba amak imbau amak, 

ba-datuaak atau ba-ngulu, 

ka nan ketek baitu pulo.

 Nyampang awak di rantau urang, 

asal kenal wajib disapo. 

Paliang indak, angguak ketek, 

bahalo, baangkek tangan,

 itu kapalo baso-basi

Adopun sifat dek manusia nak,

 ingin dipuji, dikagumi,

 diumbuak, disanjuang-sanjuang,

 batoruh-talorang nyo nan sogan

. Siapopun ingin panjang umua,

 tapi takuk manjadi tuo. 

Mako sananglah bona dihatinyo,

 dikatokan baliau awet mudo, 

umua gaek, koniang bakilek,

taimpik galombang anak bujang

,Pujilah nan disayanginyo, 

anaknyo nan kamek, 

lincah, lagakknyo nan tagak tali, 

tpai ijan dipuji inyo rancak

, balopia tinju dihiduang ang. 

Agak-agak maanjuang urang nak,

 usah malimbak, malobiahkan, 

overdosis ibarat ubek.

 Bisa malonjak anak bayi,

 babaliak awahh panobongan, 

nak tuah dapek cilako.


 Sasudah itu suko manolong, 

malang mujua, sakik jo sanang, 

ndak kalopeh corai tangga, 

kini urang bisuak kok awak.


 Bakato Buya Hamka :

“Jangan tetawakan orang jatuh.


dan sebaik-baik pekerjaan 

adalah menolong orang dalam jatuh”


.Kok sonang jalang-manjalang,

Tapi sabaliaknyo , 

aia indak manganduang ikan, 

haram kok inyo ka tagamang, 

samiang olun ka ta come. 

Baitulah pulo dengan Tuhan, 

walau manusia kapia sadonyo, 

langik engka, bumi duroko, 

indak ka sumbiang martabat-Nyo, 

zat Allah totap mulia. 

Dek sobab karano itu nak,

 ijan manjauah dari Allah.

 Hubuangkan diri jo nan satu.

 Salamo jantuang badonyuk, 

salagi ongok turun-naiak, 

Tuhan nan ambek dilengahkan.

 Kalau diri sudah manyatu, 

dalokek nan tidak baantaro, 

jauah nan tidak bajara’an, 

sinan hidayah turunnyo. 

Sa amba-amba tabu nak

 limo kali dalam sahari 

tomui Tuhan jo talipon, 

mangecek langsuang samo surang.

 Mintaklah apo ka di mintak

, kadukan nasib parosaian, 

tangih jo ratok ka bapujuak, 

tagamang lai ka bajawek

 Rahman jo Rahim salamonyo. 

Adopun kok Ang nak tau satantang

 nomor talipon-Nyo, 

hanyo sabanyak tigo angko. 

Yaitu, 24434. 

duo rakaat shalat subuah, 

ompek rakaat waktu luhua, 

ompek pulo dimasuak asar, 

tigo rakataan di mugarib, 

ditambah ompek shalat isya.


 Aratinyo, sumbayang nak, sumbayang, sumbayang, sumbayang, usah ditinggakan

Manuruk sifat jo janji-janji-Nyo Allah itu 

Maha Pengampun, murah maaf, 

maha jo dandam.


tapi ado duo nan tak ba ampunan,

 partamo murtad, kaduo syirik.


 Nan dimukasuik dengan murtad 

nyato-nyato mamutuih tali, 

maurak buhua gagang iman,

 kato jo ruek mambulakang, 

katie sirah urang namokan.


 Sawajah tantang pado syirik,

 dalam nan inyo baindakkan

hati nan ragu, ragu bimbang. 

Dilahia lai maangguak,

 di dalam batin manggeleng.

 Tauhid saparo sudah, 

mancari Tuhan salain Allah. 

Kok itu sfat nan bapakai, 

berang Allah sampai ka korak 

tunggu jahannam, hari isuak. 

Jangankan pado Tuhan Allah, 

manusiapun lai pandai berang. 

Kok ati bini alah manulak,

 tubuahnyo lah mambulakang, 

tandonyo indak nio awak, 

caraikan istri sanan juo

 Atau di dalam inyo basuami, 

mancari pulo laki lain,

 wajib ditalak salamonyo. 

Mamakai istri nan baitu 

gayuk hukumnyo dalam Syarak, 

tacacek bona di nagori, 

layua talingo kecek urang.


Mako kini Ayah ingekkan, hati-hati manjago iman. Toguah-toguah pocik tauhid, 

usah sumbiang, usahlah cekak. 

Kok bulek indak bapasogi, 

picaknyo indak basuduk, 

runciangpun indak bajipang.

 Walau ba’alah badai mahampeh,

 lauk gilo topan mangamuak, 

kamudi usah dilopehkan. 

Hanyo Allah tampek balinduang, 

bukan dukun, bukanlah datuak

 bukanlah pulo tukang tonuang 

atau mamintak bokeh kuburan, 

kok kunun ka setan jo ubillih.

Iyya kanak budu wa iyya kanasta’in, 

kapado allah kito manyombah kapado-Nyo pulo mintak tolong”

Web adat sehari hari



Nah… itulah nak, 

itulah pitaruah Ayah.

 Kok nasehat ko lah namonyo, 

kok pituah ka Ang katokan.

 Nan nyato utang ka anak 

lah taansua Lain hari Ayah lansai an.

karano hari lah laruk malam,

 badan lotiah, mato takantuak, 

kito bagonjua lolok daulu. 

Insya Allah bisuak kok lai iduk juo, 

disambuang guliang, ditomat an surah nan lainnyo.

Sagitulah da’ulu, sakian.



 




Komentar

Postingan populer dari blog ini

Adat Nagori Koto Baru Simalanggang.

ADAT NAGORI KOTO BARU SIMALANGGANG / CAMPAK KA OMPEK

ADAT NAGORI KOTO BARU SIMALANGGANG , CAMPAK NAN KA DUO